Soms zeggen mensen na een paar sessies tegen mij: “Het lijkt wel alsof het slechter met me gaat dan voordat ik begon.”
Dat kan behoorlijk verwarrend voelen. Je bent immers juist begonnen met begeleiding omdat je verlangde naar verandering, meer ruimte voor jezelf of een andere manier van leven. En dan lijkt het ineens alsof alles zwaarder wordt.
Toch is dat moment in veel ontwikkelingsprocessen helemaal niet zo ongewoon.
Wanneer je begint te onderzoeken waar je jezelf lange tijd hebt aangepast, ingehouden of verantwoordelijk hebt gemaakt voor anderen, kan er iets zichtbaar worden wat eerder nog onder de oppervlakte bleef.
Wat eerst vanzelf ging, voelt ineens niet meer vanzelfsprekend.
Wat je eerder moeiteloos deed, kan beginnen te wringen.
Dat kan voelen alsof het slechter gaat.
Maar vaak betekent het iets anders: dat er iets in beweging is gekomen wat lange tijd verborgen of onderdrukt was.
Vaak ervaar je dit als een fase waarin oude patronen zichtbaar worden, terwijl het nieuwe nog niet helemaal vorm heeft gekregen. En juist in die tussenfase kan het voelen alsof alles even schuurt.
Dat kan intens zijn, maar het is vaak ook een teken dat er daadwerkelijk iets aan het verschuiven is.
Veel mensen komen in mijn praktijk omdat ze ergens van binnen voelen: Ik wil het anders. Ik wil niet meer altijd beschikbaar zijn voor iedereen. Ik wil meer ruimte voor mezelf.
Vaak is die wens er al lang. Soms zelfs al jaren. Maar tussen voelen wat je verlangt en er werkelijk naar gaan leven, ligt een ontwikkelingspad.
Dat pad gaat zelden alleen over andere keuzes maken. Meestal gaat het over loskomen uit patronen die diep in je systeem zijn vastgeraakt.
De diamant en de facetten die het leven slijpt
In mijn werk vergelijk ik een mens vaak met een diamant.
Wanneer je geboren wordt, is die diamant nog ruw. In de kern liggen al jouw aanleg, je temperament, je gevoeligheid en je talenten besloten. Daar ligt ook jouw ziel: jouw oorspronkelijke licht, dat wat jij in dit leven te brengen hebt.
In de loop van het leven wordt die diamant geslepen. Door ervaringen, door relaties, door verwachtingen van de omgeving en door de manieren waarop je leert omgaan met moeilijke situaties.
Zo ontstaan er verschillende facetten.
Sommige facetten laten kwaliteiten zien die al in je kern aanwezig waren. Andere ontstaan doordat je manieren ontwikkelt om je staande te houden in het leven.
Misschien werd je degene die verantwoordelijkheid neemt.
Degene die het overzicht houdt.
Degene die altijd klaarstaat voor anderen.
Degene die de spanning opvangt wanneer het moeilijk wordt.
Dat zijn manieren waarop jouw diamant zich in het leven heeft gevormd. Het probleem ontstaat meestal niet doordat die facetten bestaan. Het ontstaat wanneer je je gaat identificeren met die facetten.
Wanneer je gaat geloven dat dit is wie je bent.
Zo ben ik nu eenmaal.
Zo doe ik dat altijd.
Dit is wat mensen van mij verwachten.
Op dat moment wordt je bewegingsruimte kleiner. Je blijft handelen vanuit patronen die ooit zijn ontstaan om je door het leven te helpen.
Sommige van die patronen zijn nog steeds helpend. Andere kunnen op een gegeven moment gaan knellen.
En dat is vaak het moment waarop mensen beginnen te voelen dat ze meer ruimte willen voor zichzelf. De beweging die dan ontstaat gaat eigenlijk niet over een nieuw persoon worden. Het gaat over loskomen uit de identificatie met bepaalde facetten, zodat je kern weer vrijer kan bewegen.
Meer over deze manier van kijken kun je lezen op de pagina over mijn visie op persoonlijke ontwikkeling.
Wanneer verschillende lagen van jezelf signalen gaan geven
Zo’n verschuiving begint zelden op één plek tegelijk. Vaak geven verschillende lagen in jezelf signalen dat er iets niet meer klopt.
Soms begint het in je lichaam. Je merkt dat je sneller moe bent, minder energie hebt of dat je lijf spanning begint vast te houden.
Soms merk je het in je gevoel. Irritatie die eerder niet zo sterk aanwezig was. Verdriet dat bovenkomt. Of een diep verlangen naar meer ruimte.
En soms verschijnt het in je gedachten. Gedachten zoals:
Waarom moet ik dit eigenlijk altijd doen?
Mag ik hier ook iets anders in kiezen?
Dit voelt eigenlijk niet meer kloppend.
In mijn begeleiding kijken we naar deze signalen als verschillende lagen van intelligentie: het lichaam, het gevoel, het denken en het diepere innerlijke weten.
Wanneer die lagen niet meer op één lijn liggen, ontstaat er disharmonie. Dat voelt vaak onrustig, maar het betekent meestal niet dat er iets misgaat. Het betekent vaak dat je systeem bezig is zichzelf opnieuw te organiseren.
Meer hierover kun je lezen op de pagina over mijn werkwijze en de verschillende lagen van intelligentie.
De fase waarin alles even schuurt
Wanneer oude patronen zichtbaar worden, begint er iets te verschuiven.
Wat eerst vanzelf ging, voelt ineens niet meer kloppend.
Wat eerst normaal leek, kan beginnen te wringen.
Je merkt misschien dat je sneller geïrriteerd raakt.
Of dat je behoefte hebt aan meer afstand en ruimte.
Dat je ineens moe bent van dingen die je eerder zonder nadenken deed.
Dat kan voelen als een achteruitgang. Alsof het slechter met je gaat dan voorheen.
Maar vaak gebeurt er iets anders: iets wat lange tijd onder de oppervlakte heeft gelegen, wordt eindelijk zichtbaar.
En dat kan intens zijn.
Wanneer jouw omgeving nog niet mee beweegt
Een extra uitdaging in deze fase is dat je omgeving meestal niet meteen verandert.
De mensen om je heen zijn vaak gewend geraakt aan de rol die jij jarenlang hebt vervuld. Misschien was jij degene die alles regelde, degene die de rust bewaakte, of degene die altijd beschikbaar was wanneer iemand iets nodig had.
Wanneer jij begint te bewegen richting meer ruimte voor jezelf, blijft de omgeving vaak nog een tijd reageren volgens het oude patroon. Niet uit onwil, maar omdat dat de dynamiek is die met elkaar is ontstaan.
Dat kan een periode geven waarin je voelt dat het oude niet meer past, terwijl het nieuwe nog niet helemaal vorm heeft gekregen.
Alsof je tussen twee werelden in staat.
In die fase worden vaak ook gesprekken nodig.
Gesprekken met je partner over waar jij staat en wat er in jou aan het veranderen is.
Gesprekken waarin je probeert uit te leggen wat je voelt en wat je nodig hebt.
Soms worden zulke gesprekken met begrip ontvangen. Mensen kunnen geraakt worden door je openheid en je aanmoedigen om ruimte te nemen voor wat voor jou belangrijk is.
Maar dat gebeurt niet altijd.
Wanneer mensen gewend zijn dat jij de rots in de branding bent, kan het voor hen ook spannend zijn wanneer jij verandert. Zeker wanneer zij onbewust leunen op de rol die jij altijd hebt vervuld.
Pubers kunnen boos reageren wanneer jij ineens grenzen stelt.
Een partner kan tijd nodig hebben om te wennen aan een andere dynamiek.
Of mensen proberen je – vaak onbewust – weer terug te trekken in het oude patroon.
Dat betekent niet dat jouw beweging verkeerd is.
Het betekent meestal dat niet alleen jij, maar ook het systeem om je heen moet herschikken.
En dat kost tijd.
Een fase die hoort bij echte verandering
In ontwikkelingsprocessen zie je vaak dat helderheid en inzicht eerst gevolgd worden door een fase waarin dingen even ontregelen. Niet omdat er iets misgaat, maar omdat het oude niet meer vanzelfsprekend voelt en het nieuwe nog tijd nodig heeft om vorm te krijgen.
Van buiten kan het lijken alsof iemand een stap terug doet.
Van binnen kan het voelen alsof alles ineens in beweging is gekomen.
Juist in die fase kan het helpen om te beseffen dat verandering zelden een rechte lijn is. Soms voelt het eerst alsof alles schuurt, voordat er ruimte ontstaat voor iets nieuws.
Ruimte om opnieuw te kiezen
Wanneer je begint te zien waar je jezelf lange tijd hebt aangepast, komt er langzaam ook iets anders in beeld: de mogelijkheid om opnieuw te kiezen.
Niet altijd meteen groots of radicaal.
Maar stap voor stap.
Een keer iets niet overnemen wat eigenlijk niet van jou is.
Een keer wel uitspreken wat je nodig hebt.
Een keer ruimte nemen waar je eerder automatisch beschikbaar was.
Dat zijn vaak kleine verschuivingen, maar ze kunnen een groot verschil maken.
En soms begint die beweging precies in de fase waarin het eerst even zwaarder voelt.
Niet omdat het proces je verder weg brengt van jezelf, maar omdat je dichter begint te komen bij iets wat lange tijd geen ruimte heeft gehad.
En juist daar kan het begin liggen van een andere manier van leven.
Wanneer je merkt dat je hier middenin zit
Soms kom je op een punt waarop je voelt dat er iets in beweging is gekomen in jezelf, maar nog niet goed weet hoe je daar verder mee om kunt gaan.
Je merkt dat oude patronen niet meer kloppen, terwijl het nieuwe nog niet helemaal vorm heeft gekregen.
Juist in die fase kan het helpend zijn om samen te kijken naar wat er in jouw systeem aan het verschuiven is, en welke beweging voor jou werkelijk klopt.
Als je daar meer over wilt weten, kun je hier lezen over mijn visie op persoonlijke ontwikkeling en mijn werkwijze met de verschillende lagen van intelligentie. Of neem contact met me op voor een kennismaking.